Board of Airline Representatives In the Netherlands

<< Back to publications index

‘Het collectieve verdriet dat deze vliegramp heeft veroorzaakt is niet te beschrijven’


Het Financieele Dagblad by Hanne Dijkstra and Yteke de Jong 23 Jul.14

Directeur Huib Gorter van Malaysia Airlines staat veel nabestaanden van het ramptoestel MH17 bij. ‘Ik voel me heel verantwoordelijk’

Schiphol

Ontspannen zat Huib Gorter vorige week donderdagmiddag in het zonnetje in de tuin een boek over de Levant te lezen.

Om 16.20 uur ontving hij een sms op zijn telefoon: ‘Code Red’. ‘Toen wist ik het al’, vertelt Gorter, directeur Europa van Malaysia Airlines. Vijf minuten nadat vlucht MH17 van de radar was verdwenen, kreeg hij een geautomatiseerd bericht vanuit het Operation Control Center in Maleisië. ‘Ik schrok me te barsten en ben direct naar Schiphol gereden. Daarna heb ik 48 uur lang niet geslapen. Het is de meest ingrijpende gebeurtenis uit mijn leven.’

Sinds de ramp in Oekraďne is Gorter non-stop aan het werk. De knop ging meteen om toen hij donderdag in de chaos op kantoor aankwam. ‘We hebben draaiboeken voor dit soort scenario’s klaarliggen.

De regiomanager Amsterdam wordt de crisismanager en de centrale coördinatie wordt in Kuala Lumpur geregeld.

De passagierslijsten worden meteen in de computer geblokkeerd en we inventariseren wie er aan boord was, zodat we zo snel mogelijk de nabestaanden op de hoogte kunnen brengen.’

Zijn eerste prioriteit na de ramp is de nabestaanden bijstaan. ‘Dat klinkt misschien afgezaagd, maar ik wilde de mensen die in de ergst denkbare onwetendheid zaten zo snel mogelijk duidelijkheid geven.’

Met zijn publieke optreden maakte hij veel indruk, zo zeggen diverse mensen die afgelopen dagen met hem te maken hadden. Voor het oog van de wereld trad hij nuchter en tegelijkertijd emotioneel op. Gorter wuift de complimenten met een klein gebaar weg. ‘Wat op mij veel indruk heeft gemaakt, is dat ik een paar dagen geleden in de vertrekhal op Schiphol liep en wildvreemden mij spontaan omhelsden. Het was hartverwarmend om te zien hoe zo’n ramp medeleven bij mensen aanwakkert.’

De Malaysia-directeur is tot in zijn vingertoppen een luchtvaartman. Hij is geboren in Nederland, maar groeide op in Nieuw-Zeeland. ‘Als kind was ik al gek van vliegtuigen. In Wellington woonden we vlak bij het vliegveld en zat ik als kind vaak uren naar de vliegtuigen te kijken. Het riep gevoelens van vrijheid en avontuur op.’ Toen zijn vader overleed, keerde hij samen met zijn moeder en zus terug naar Nederland. Na zijn diensttijd moest er brood op de plank komen en ging hij aan de slag op de Nederlandse verkoopafdeling van Cathay Pacific, de luchtvaartmaatschappij uit Hongkong.

De Aziatische luchtvaartmaatschappijen maakten in die tijd naam met hun uitgebreide service, vergeleken met maatschappijen uit de Verenigde Staten en Europa. Die nadruk op goede dienstverlening lag Gorter wel. ‘Ik wilde zaken veranderen. Dat gaat soms sneller in een kleinere organisatie als Cathay.’ Ondertussen volgde hij verschillende interne opleidingen. Eind jaren 90 kwam hij aan boord bij Malaysia Airlines, als hoofd Europa. De Europese markt genereerde toen al ruim een vijfde van de omzet van de Maleisische luchtvaartmaatschappij en het was Gorters taak om de Europese routes, waaronder Amsterdam-Kuala Lumpur, winstgevend te maken. Gorter schuwde het schrappen van verlieslijdende routes niet.

Reorganiseren is lastig in de luchtvaart, waarbij traditionele luchtvaartmaatschappijen worstelen met de prachtige arbeidsvoorwaarden die vaak rianter zijn dan die bij de prijsvechters.

Ook Malaysia zat de afgelopen jaren in de rode cijfers als gevolg van prijsdruk en hoge arbeidskosten. De luchtvaartmaatschappij is voor 69% in handen van Khazanah, het investeringsfonds van de Maleisische staat.

Volgens Gorter kan de luchtvaartmaatschappij nog een tijd voort, ondanks geruchten van bankroet in de laatste dagen.

‘We hebben een gezonde kasstroom en zijn voor 70% in handen van de staat.

We kunnen niet failliet gaan.’

Gorter heeft een nuchtere uitstraling, maar de lange, emotionele dagen hebben wel hun sporen nagelaten. ‘Tijdens de persconferentie op vrijdag was ik al 36 uur wakker en ik voelde me toen heel kwetsbaar. Tegenover mij stonden 150 verslaggevers en de sfeer was grimmig.

Toen moest ik diep gaan om vast te houden aan wat ik wilde zeggen en me niet te laten verleiden tot wilde uitspraken.’

Terwijl hij spreekt is door het raam de vertrekhal zichtbaar waar mensen bloemen voor de slachtoffers neerleggen.

Nog steeds staat er een grote groep mensen omheen. ‘Het collectieve verdriet dat deze vliegramp heeft veroorzaakt is niet te beschrijven’, zegt Gorter. Dit ervoer hij vooral op de herdenkingsbijeenkomst in Nieuwegein maandag, een zeer emotionele gebeurtenis voor alle betrokkenen.

‘Natuurlijk was er ook kritiek, maar ik sprak met een opa die in één klap zijn dochter en kleinkinderen is kwijtgeraakt.

Dat vond ik niet te bevatten.’

De herdenkingsbijeenkomst was voor Gorter een van de eerste momenten dat hij zichzelf de tijd gaf stil te staan bij de emotionele gevolgen. ‘Ik heb donderdag meteen een knop omgezet, want ik moet in mijn functie handelen en voor anderen klaar staan. Maar ik voel me natuurlijk heel verantwoordelijk, ik ben ook een mens.’

Hoewel de nasleep van de ramp nog in volle gang is, kijkt Gorter ook vooruit. Hij verwacht minder commerciële schade van de ramp met de MH17 dan van die met de MH370, het toestel van Malaysia Airlines dat in maart verdween ten westen van Australië. Het aantal boekingen was de afgelopen dagen iets beperkter dan normaal. ‘Er moeten toch weer zaken gedaan worden in Maleisië en mensen willen met vakantie. Ze zien dat het onze schuld niet is.’

De rol van Malaysia Airlines in de afwikkeling van de ramp wordt na vijf dagen allengs minder. Repatriëring van de slachtoffers en communicatie met de nabestaanden zijn grotendeels overgedragen aan de ministeries van Binnenlandse Zaken, Buitenlandse Zaken en Veiligheid en Justitie. Gorter heeft veel compassie voor de nabestaanden maar voor woede heeft hij nu geen energie.

‘Ik ben niet kwaad op de separatisten die het vliegtuig hebben neergeschoten, daar schiet ik niks mee op en ik heb daarom ook bewust de tv-beelden vermeden.

Ik richt me liever op de nabestaanden.

Want het gaat om hen en niet om de separatisten.’

.. ‘Ik moest diep gaan om vast te houden aan wat ik wilde zeggen’

.. ‘Het medeleven bij de mensen is hartverwarmend’

Gorter heeft een nuchtere uitstraling maar de emotionele dagen hebben hun sporen nagelaten

Toekomst ‘Malaysia Airlines is voor 70% van de staat. We kunnen niet failliet gaan’

Gevolgen De schade is minder groot dan bij vlucht MH370, die in maart is verdwenen

Schuldigen ‘Ik ben niet kwaad op de separatisten’

Pagina 2, 23-07-2014 © Het Financieele Dagblad

Note from BARIN:
Malaysia Airlines is member of the BARIN
Huib Gorter is a former Chairman and Member of the BARIN Executive Board

bron/source: digikrant-archief.fd.nl/vw/edition.do?dp=FD&altd=true&date=20140723&ed=00&rxst=ZUg5TDA1MXlBeGJvSWNvaDQyZlV3UT09