Board of Airline Representatives In the Netherlands

<< Back to publications index

Interview: Topman KLM vindt emotie rondom merk juist geweldig


Weekend Nu.nl by Edo van der Goot 20/22 Feb.15

Een staking bij de Franse fusiepartner van vorig jaar september drukt het resultaat van Air France-KLM met 425 miljoen euro en de politiek maakt zich zorgen over de zelfstandigheid van het Nederlandse onderdeel.
Geen prettig moment om bestuursvoorzitter van KLM te worden voor Pieter Elbers, zou je denken.

Een roerig jaar kort samengevat: zijn voorganger Camiel Eurlings moest onder veel belangstelling het Nederlandse luchtvaartbedrijf verlaten, de Franse piloten legden met de stakingen een groot deel van het concern plat waardoor de winstdoelstelling te ambitieus zijn geworden, en de plannen om het Nederlandse kasgeld voor Franse financiering te gebruiken maakten ook politiek Den Haag zenuwachtig.

Maar Elbers kijkt nuchter terug naar de periode rondom zijn aanstelling op 15 oktober vorig jaar.

U bent eind vorig jaar bestuursvoorzitter geworden, een mooi moment voor iemand die al 22 jaar bij KLM werkt. Maar de timing is wat minder prettig.

"Het zijn roerige tijden. KLM moet alle zeilen bijzetten, maar dat is in het verleden wel vaker gebeurd."

Toch niet op deze schaal?

"Als je terugkijkt in de historie zijn er tijden geweest waarin iedereen zijn best moest doen om de uitdagingen van dat moment het hoofd te bieden. Het is uitdagend en tegelijkertijd mooi wanneer je kunt zeggen: hoe pakken we dat aan? Ik vind het fijn daaraan bij te dragen. KLM is op koers."

De berichten dat KLM zijn zelfstandigheid zou verliezen ten kosten van de Fransen heeft u niet als een dieptepunt ervaren?

"Nee. De laatste maanden heeft een aantal discussies de media gehaald. Als je kijkt naar de feiten, dan is KLM een bedrijf geworden met een omzet van 10 miljard euro. Tijdens de fusie in 2004 was dat 6 miljard. We hebben sindsdien meer bestemmingen en een geweldige joint venture op de Noord-Atlantische route. Dus als je kijkt naar de feiten, dan gaat het prima."

Maar mensen zijn bezorgd of KLM binnen de holding met Air France zelfstandig blijft. Begrijpt u dat?

"Natuurlijk begrijp ik dat. Daar moeten we dus ook wat mee doen."

Wat moet u daar dan mee doen?

"We kijken naar welke vervolgstappen we kunnen nemen in de samenwerking. Waar kunnen we meer synergie halen en wat levert meer voordelen op? Daarom begin je aan een fusie."

Maar u zegt; we moeten wat met die bezorgdheid van mensen. Doet u dat door meer synergie te halen uit die samenwerking?

We willen open communiceren over wat er aan de hand is en daar helderheid over geven."

Die helderheid geven is dan niet helemaal goed gelukt. Er zijn nogal wat verontrustende verhalen in de media gekomen.

"Die verhalen kan ik niet be´nvloeden. Natuurlijk heb je discussies over de organisatie, en over het kasgeld. Dat doen wij met zowel de Air France-KLM holding als met onze eigen raad van commissarissen. Die hoeven voor mij niet in de media te komen, maar zo gaan die dingen. Vervolgens lossen we dat met elkaar op en nemen we een besluit. Dat hebben we uiteindelijk ook ten aanzien van het kasgeld gedaan. We gaan nu weer door."

Dat klinkt natuurlijk heel simpel en bij veel andere bedrijven zou dat ook de normale gang van zaken zijn, maar bij KLM haalt het ook de politiek. Staatssecretaris Wilma Mansveld (Infrastructuur) bemoeit zich ermee.

"Als je kijkt naar hoe belangrijk KLM is voor de BV Nederland, is het logisch dat er ontzettend veel belanghebbenden zijn. Het netwerk van KLM op Schiphol is heel belangrijk voor de werkgelegenheid binnen de Randstad, dan is het vanzelfsprekend dat iedereen nauwgezet volgt wat er met KLM gebeurt."

De staatssecretaris zegt dat ze een blauw hart heeft, verwijzend naar de bedrijfskleur van KLM. Zoiets zie ik haar niet zo snel over een ander bedrijf zeggen.

"Nogmaals, KLM heeft een maatschappelijke functie en is een grote werkgever met 33.000 werknemers..."

Dat zijn allemaal feiten, dit gaat om emotie. Hoe kun je die beheersen?

"Het is toch geweldig dat je een merk hebt dat zoveel emotie oproept?"

Heeft u de discussie rondom KLM de afgelopen maanden als geweldig ervaren?

"Ik ervaar dat als steun en als prettige emotie. Dat betekent dat iedereen begaan is met KLM."

Maar het betekent ook dat het CDA en de SP roepen: we moeten het belang van KLM waarborgen en een gouden aandeel voor de overheid aanschaffen om zo de besluitvorming te be´nvloeden.

"Maar de overheid is natuurlijk nog steeds aandeelhouder van KLM, weliswaar een kleine met bijna 6 procent. Dat is vanwege het enorme belang voor de economie. Natuurlijk krijg je in dit soort situaties suggesties over de bedrijfsvoering. Maar dat hoort erbij als je een bedrijf hebt dat diepgeworteld is in de samenleving."

Ik kan me ook voorstellen dat u denkt: politiek bemoei je er niet mee, laat ons gewoon ons werk doen. Politici zitten met dat soort opmerkingen natuurlijk wel in uw vaarwater.

"Zo zie en ervaar ik dat helemaal niet."

Het lijkt erop alsof iedereen het beter lijkt te weten hoe het moet met KLM, net zoals dat er 17 miljoen bondscoaches zijn tijdens grote voetbaltoernooien.

"Er is toch niemand die tegen mij zegt hoe het beter moet? Dat er mensen zijn die willen helpen hoort erbij. Nogmaals, als merk kun je alleen maar blij zijn met deze emotie, het blauwe sentiment."

Bent u goed in het managen van emoties?

"Dat mogen anderen beoordelen."

Woordvoerster: "Ja!"

Een ander punt voor luchtvaartbedrijven om rekening mee te houden, is de olieprijs. In 2014 halveerde de prijs voor een vat ruwe olie nagenoeg tot rond de 50 dollar. Inmiddels klimt de prijs weer op en schommelt nu rond de 60 dollar.

Prettig voor automobilisten, want een lage olieprijs betekent een lagere rekening aan de pomp. Voor de vliegtickets ligt dat anders, zegt Elbers.

Van de lage olieprijs lijken bijna alle consumeren te profiteren, behalve degenen die een vliegticket kopen. Hoe komt dat?

"Er is een aantal elementen die het verschil maken tussen wat we zien bij de olieprijs en de prijs die wij uiteindelijk betalen voor onze vliegtuigbrandstof. In de eerste plaats is de stijgende dollar ten opzichte van de euro een belangrijk element (olie wordt wereldwijd in dollars afgerekend. Een stijgende dollar betekent duurdere olie voor handelaren die niet in dollars betalen, red.).

Ten tweede is de prijs van olie niet dezelfde als die van kerosine, de brandstof voor vliegtuigen. Tot slot hebben we te maken met het afdekken van risico's. Die beschermen ons tegen enorme prijsstijgingen van olie, maar daardoor profiteren we ook niet direct van een prijsdalingen."

Maar profiteert Air France-KLM nu uiteindelijk van die lage olieprijs?

"Als je kijkt naar heel 2014 lag de prijs in de eerste helft wat hoger en in de tweede helft wat lager."

Wßt lager?

"De echte grote daling is pas van de laatste twee maanden in 2014."

Dus van de lage olieprijs merkt u pas wat in 2015?

"Ja. We zullen er dit jaar pas echt wat van zien. Maar het hangt ook nog zeer af van wat er gebeurt met de dollarkoers en hoe de prijs van ruwe olie zich verhoudt tot brandstofprijzen voor vliegtuigen."

Kan de consument dit verschil uiteindelijk terugzien in de prijzen van vliegtickets?

"De ticketprijzen worden bepaald door de markt."

En door de kosten zoals brandstof.

"Maar zelfs de kosten worden door de markt bepaald. Dus ik kan en wil niets over zeggen hoe de prijzen zich in 2015 zich zullen ontwikkelen."

Analisten zien forse tegenwind bij Air France-KLM | Wat u moet weten over bezuinigingen bij KLM

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend

Door: NU.nl/Edo van der Goot

bron/source: www.nu.nl/weekend/3995866/interview-topman-klm-vindt-emotie-rondom-merk-juist-geweldig.html